Niemiecka kasa chorych jest instytucją, z którą trzeba rozmawiać częściej, niż się to wydaje przed wyjazdem: przy zameldowaniu, przy zmianie pracy, przy dziecku, przy każdym większym leczeniu. A pisze i mówi własnym słownictwem, którego nie ma w podręczniku do A2.
Ten tekst to komplet pojęć i gotowych zdań. Nie jest poradą w sprawach ubezpieczeniowych — zasady, terminy i uprawnienia różnią się zależnie od kasy i sytuacji, więc o konkrety zawsze pytaj u źródła. Tu chodzi o to, żebyś to pytanie umiał zadać.
Dwa światy: gesetzlich i privat
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| gesetzlich versichert | ubezpieczony ustawowo (kasa chorych) |
| privat versichert | ubezpieczony prywatnie |
| die gesetzliche Krankenversicherung (GKV) | ustawowe ubezpieczenie zdrowotne |
| die private Krankenversicherung (PKV) | prywatne ubezpieczenie zdrowotne |
| der Versicherungsnachweis | potwierdzenie ubezpieczenia |
| die Mitgliedsbescheinigung | zaświadczenie o członkostwie |
Pierwsze pytanie w każdej rejestracji u lekarza brzmi: Sind Sie gesetzlich oder privat versichert? Odpowiedź to jedno słowo i warto mieć je gotowe.
Karta i dane
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| die Gesundheitskarte / die Versichertenkarte | karta ubezpieczenia zdrowotnego |
| die Versichertennummer | numer ubezpieczonego |
| die Krankenkasse | kasa chorych |
| der Versicherungsschutz | ochrona ubezpieczeniowa |
| die Familienversicherung | ubezpieczenie rodzinne (współubezpieczenie) |
| der Hauptversicherte | główny ubezpieczony |
Zdania, które padają najczęściej:
Hier ist meine Versichertenkarte. — Oto moja karta. Ich habe meine Karte vergessen. — Zapomniałem karty. Meine Karte ist abgelaufen — ich brauche eine neue. — Karta straciła ważność, potrzebuję nowej. Können Sie mir eine Ersatzbescheinigung ausstellen? — Czy mogą Państwo wystawić zaświadczenie zastępcze?
Pojęcia z gabinetu i apteki
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| das Rezept | recepta |
| die Überweisung | skierowanie do specjalisty |
| die Zuzahlung | dopłata pacjenta |
| die Befreiung | zwolnienie z dopłat |
| der Eigenanteil | udział własny |
| die Kostenübernahme | przejęcie kosztów przez kasę |
| der Antrag auf Kostenübernahme | wniosek o pokrycie kosztów |
| der Befund | wynik badania |
| die Vorsorgeuntersuchung | badanie profilaktyczne |
| die Krankengymnastik / die Physiotherapie | fizjoterapia |
| die Kur / die Reha | leczenie uzdrowiskowe / rehabilitacja |
⚠️ die Überweisung w przychodni to skierowanie, nie przelew. To samo słowo w banku znaczy przelew — opisuje to tekst o słownictwie bankowym. Kontekst rozstrzyga, ale zdziwienie przy pierwszym razie jest gwarantowane.
Gotowe zdania do okienka i na infolinię
Zgłoszenie i członkostwo
Ich möchte mich anmelden. — Chciałbym się zapisać. Ich habe eine neue Stelle — mein Arbeitgeber braucht eine Mitgliedsbescheinigung. — Mam nową pracę, pracodawca potrzebuje zaświadczenia o członkostwie. Ich möchte meine Krankenkasse wechseln. — Chciałbym zmienić kasę chorych.
Rodzina
Kann ich meine Frau / meinen Mann / mein Kind mitversichern? — Czy mogę współubezpieczyć żonę/męża/dziecko? Was brauchen Sie für die Familienversicherung? — Czego Państwo potrzebują do ubezpieczenia rodzinnego?
Koszty i wnioski
Übernimmt die Kasse die Kosten dafür? — Czy kasa pokrywa te koszty? Muss ich eine Zuzahlung leisten? — Czy muszę dopłacić? Wie stelle ich einen Antrag? — Jak złożyć wniosek? Können Sie mir das bitte schriftlich bestätigen? — Czy mogą to Państwo potwierdzić na piśmie?
Ostatnie zdanie jest najważniejsze z całej listy. Przy sprawach z pieniędzmi i terminami zawsze proś o potwierdzenie na piśmie — masz wtedy tekst, który możesz spokojnie przeczytać ze słownikiem, zamiast odtwarzać z pamięci rozmowę po niemiecku.
Pisma, które przychodzą z kasy
| Zwrot w piśmie | Znaczenie |
|---|---|
| Wir bestätigen Ihre Mitgliedschaft | potwierdzamy członkostwo |
| Ihr Antrag wurde genehmigt | wniosek został zatwierdzony |
| Ihr Antrag wurde abgelehnt | wniosek został odrzucony |
| Wir benötigen weitere Unterlagen | potrzebujemy dalszych dokumentów |
| Bitte reichen Sie … nach | proszę dosłać… |
| innerhalb von vier Wochen | w ciągu czterech tygodni |
| Gegen diesen Bescheid können Sie Widerspruch einlegen | od tej decyzji można się odwołać |
Dwa słowa warto rozpoznawać natychmiast: genehmigt (zgoda) i abgelehnt (odmowa). Oba pojawiają się w stronie biernej, która w pismach urzędowych jest formą domyślną — mechanizm wyjaśnia tekst o stronie biernej.
der Widerspruch to odwołanie od decyzji. Przy odmowie pismo zwykle zawiera pouczenie o terminie — i to jest dokładnie ten fragment, który warto przeczytać ze słownikiem albo pokazać komuś, kto zna język lepiej.
Rozmowa telefoniczna z kasą
Infolinie kas mówią szybko i proszą o numer ubezpieczonego na wstępie.
Guten Tag, mein Name ist … Meine Versichertennummer ist … — Dzień dobry, nazywam się… Mój numer ubezpieczonego to… Ich rufe an wegen … — Dzwonię w sprawie… Können Sie bitte langsamer sprechen? — Czy może Pan/Pani mówić wolniej? Können Sie mir das per Post oder per E-Mail schicken? — Czy mogą mi to Państwo przysłać pocztą albo mailem?
Struktura takiej rozmowy i zdania ratunkowe są rozpisane szerzej w tekście o rozmowie telefonicznej.
Gdy brakuje słowa
Najskuteczniejsze zdanie w całym urzędowym niemieckim:
Ich weiß nicht, wie das auf Deutsch heißt — es geht um … — Nie wiem, jak to się nazywa po niemiecku — chodzi o…
Urzędnik zwykle sam poda właściwe słowo, a ty zapiszesz je i będziesz je mieć na zawsze. To zdecydowanie lepsza droga niż milczenie albo zgadywanie.
Ile z tego trzeba
| Poziom | Co wystarczy |
|---|---|
| A2 | karta, rejestracja u lekarza, pytanie o dopłatę |
| B1 | rozmowa z kasą, wniosek, ubezpieczenie rodzinne |
| B2 | pisma z decyzjami, odwołanie, terminy |
W kursie „Zostaje w głowie" blok zdrowotny wchodzi w lekcji 29 na poziomie B1 i łączy się ze słownictwem z wizyty u lekarza, opisanym w osobnym tekście.
Pytania i odpowiedzi
Co znaczy Überweisung u lekarza?
Skierowanie do specjalisty. To samo słowo w banku znaczy przelew, więc kontekst jest tu jedyną wskazówką. Recepta to Rezept, a wynik badania to Befund.
Jak powiedzieć w przychodni, jakie mam ubezpieczenie?
Pytanie brzmi zwykle sind Sie gesetzlich oder privat versichert. Odpowiada się jednym słowem: gesetzlich przy ubezpieczeniu ustawowym albo privat przy prywatnym. Zwykle od razu podaje się też kartę, czyli Versichertenkarte.
Co zrobić, gdy zapomnę karty ubezpieczenia?
Powiedzieć ich habe meine Karte vergessen i zapytać, czy można dostarczyć ją później. W części sytuacji kasa wystawia zaświadczenie zastępcze, po niemiecku Ersatzbescheinigung — warto o nie zapytać wprost.
Jak zapytać, czy kasa pokryje koszty leczenia?
Übernimmt die Kasse die Kosten dafür, a przy wniosku wie stelle ich einen Antrag. Do tego warto dodać können Sie mir das bitte schriftlich bestätigen, bo przy pieniądzach i terminach potwierdzenie na piśmie jest wygodniejsze niż rozmowa.
Co oznacza Zuzahlung?
Dopłatę pacjenta do świadczenia lub leku. Obok pojawia się Eigenanteil, czyli udział własny, oraz Befreiung, czyli zwolnienie z dopłat, o które w określonych sytuacjach można wnioskować.
Co znaczy Widerspruch w piśmie z kasy chorych?
Odwołanie od decyzji. Zdanie gegen diesen Bescheid können Sie Widerspruch einlegen oznacza, że od tej decyzji przysługuje odwołanie, zwykle w podanym terminie. Ten fragment pisma warto przeczytać szczególnie uważnie.