Niemiecki u lekarza — gotowe zdania na wizytę

Wizyta u lekarza jest tą sytuacją, w której niemiecki przestaje być tematem do nauki, a staje się warunkiem załatwienia sprawy. Nie ma czasu na budowanie zdań, nie ma jak sprawdzić słowa w telefonie, a stawka jest wysoka, bo chodzi o zdrowie.

Dlatego ten tekst jest zbudowany inaczej niż pozostałe: to lista zdań do nauczenia się w całości, ułożona w kolejności, w jakiej rzeczywiście przebiega wizyta. Gramatyka jest tu na drugim planie — całe frazy działają lepiej niż reguły.

Zanim zadzwonisz: jak działa system

Kilka rzeczy, które warto wiedzieć, bo wpływają na to, co powiesz przez telefon.

• Hausarzt to lekarz rodzinny i pierwsze miejsce, do którego się idzie. Do większości specjalistów potrzebne jest jego skierowanie (Überweisung), choć np. do okulisty i ginekologa można iść bezpośrednio.
• Termin — bez umówionego terminu zwykle się nie wchodzi. Wyjątkiem są Akutsprechstunde (godziny przyjęć nagłych) i offene Sprechstunde.
• Krankenkasse to kasa chorych; kartę (Versichertenkarte) trzeba mieć przy sobie na każdej wizycie.
• Krankmeldung albo Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung (w skrócie AU) to zwolnienie lekarskie. O nie trzeba poprosić — nie wystawia się go automatycznie.
• Notaufnahme to szpitalny oddział ratunkowy, a 112 — numer pogotowia. Dla spraw pilnych poza godzinami pracy przychodni jest ärztlicher Bereitschaftsdienst pod numerem 116 117.

Telefon: umawianie terminu

Rozmowa jest krótka i zawsze przebiega tak samo. Warto mieć te zdania przygotowane na kartce przy pierwszym telefonie.

Forma ich hätte gern z pierwszego wiersza to tryb przypuszczający, o którym pisaliśmy w tekście o Konjunktiv II — w rozmowie z rejestracją brzmi znacznie lepiej niż ich will.

W gabinecie: opis dolegliwości

Podstawowa konstrukcja jest jedna i obsługuje większość przypadków:

Ich habe + rzeczownik — Ich habe Kopfschmerzen. Ich habe Fieber. Ich habe Husten. Mir tut … weh — Mir tut der Rücken weh. Mir tun die Ohren weh.

Druga konstrukcja jest specyficzna: bolącą część ciała stawia się w mianowniku, a osobę w celowniku. Mir (mnie) + der Rücken (plecy). Przy liczbie mnogiej czasownik też idzie w mnogą: mir tun die Füße weh.

Do tego zdania opisujące przebieg:

• Es hat vor drei Tagen angefangen. — Zaczęło się trzy dni temu.
• Es wird schlimmer. / Es wird besser. — Pogarsza się / poprawia się.
• Der Schmerz ist stechend / dumpf / brennend. — Ból jest kłujący / tępy / piekący.
• Ich kann nicht schlafen. — Nie mogę spać.
• Ich habe seit einer Woche Fieber. — Mam gorączkę od tygodnia.

Pytania, które usłyszysz

To jest część, której nie da się zastąpić słownikiem — lekarz mówi szybko i zadaje zawsze te same pytania. Warto je rozpoznawać ze słuchu.

Trzy zdania ratunkowe, gdy nie nadążasz:

1. Entschuldigung, ich habe das nicht verstanden.
2. Könnten Sie das bitte langsamer sagen?
3. Können Sie mir das bitte aufschreiben? — Może mi pan to zapisać?

Trzecie jest najskuteczniejsze. Nazwę choroby albo leku znacznie łatwiej przeczytać niż usłyszeć.

Części ciała — minimum, które wystarcza

Warto uczyć się ich od razu z rodzajnikiem, bo w konstrukcji z weh tun rodzajnik jest widoczny: der Rücken tut mir weh, das Knie tut mir weh.

Apteka

Apotheke to apteka, Drogerie — drogeria, gdzie leków na receptę nie ma. Recepta to Rezept; leki bez recepty są rezeptfrei.

• Ich habe ein Rezept. — Mam receptę.
• Haben Sie etwas gegen Halsschmerzen? — Ma pan coś na ból gardła?
• Gibt es das auch rezeptfrei? — Czy jest to też bez recepty?
• Wie oft soll ich das nehmen? — Jak często mam to brać?
• Vor oder nach dem Essen? — Przed jedzeniem czy po?
• Gibt es Nebenwirkungen? — Czy są skutki uboczne?
• Haben Sie ein günstigeres Präparat? — Ma pan tańszy preparat?

Zwrot etwas gegen… jest w aptece uniwersalny: etwas gegen Husten, etwas gegen Fieber, etwas gegen Kopfschmerzen. Wystarczy podmienić rzeczownik z tabeli wyżej.

Sytuacja nagła

Trzy zdania, których nigdy nie chce się użyć, ale które trzeba znać na pamięć:

• Rufen Sie einen Krankenwagen! — Proszę wezwać karetkę!
• Es ist ein Notfall. — To nagły wypadek.
• Ich brauche sofort einen Arzt. — Potrzebuję natychmiast lekarza.

Przy telefonie pod 112 podaje się kolejno: gdzie (adres), co się stało, ile osób, jakie obrażenia, i czeka na pytania dyspozytora. Nie rozłącza się pierwszy.

Jak się tego nauczyć, zanim będzie potrzebne

Wizyta u lekarza to sytuacja, w której nie ma czasu na tłumaczenie w głowie — dlatego całe frazy działają lepiej niż gramatyka. Trzy kroki:

1. Wybierz dziesięć zdań z tej listy, które pasują do twojej sytuacji, i naucz się ich w całości, na głos.
2. Przećwicz rozmowę telefoniczną — powiedz na głos pełną sekwencję: powitanie, prośba o termin, ubezpieczenie, propozycja daty, podziękowanie. Trzy razy i przestaje być straszna.
3. Zapisz na kartce w telefonie nazwę swojego ubezpieczyciela, listę leków, które bierzesz, i ewentualne alergie — po niemiecku. Przy nagłym wypadku to kartka mówi za ciebie.

W kursie „Zostaje w głowie" słownictwo medyczne to lekcja 10 na poziomie A1 (wehtun z celownikiem, seit, części ciała) i lekcja 20 na A2 (wizyta, zwolnienie, rady z sollte). Wszystkie zdania mają nagrania — a w tej akurat sytuacji rozumienie ze słuchu liczy się bardziej niż poprawność własnych wypowiedzi.

Pytania i odpowiedzi