W skrócie: Kierowcy zawodowemu w Niemczech najbardziej przydaje się słownictwo z czterech sytuacji: zgłoszenie i rozładunek na rampie, dokumenty (Lieferschein, CMR-Frachtbrief), kontrola drogowa oraz tankowanie i awaria. Wystarczy kilkadziesiąt gotowych zdań i kilka zwrotów, które pozwalają poprosić o powtórzenie albo wolniejsze mówienie.
Na trasie nie ma czasu na długie zdania. Pod bramą magazynu pracownik mówi szybko, często z lokalnym akcentem, a za tobą stoją kolejne auta. Dlatego ten tekst nie uczy gramatyki, tylko zbiera konkretne słowa i zdania, które kierowcy słyszą i mówią najczęściej.
To jest słownictwo, a nie porada prawna. Przepisy o czasie pracy, mandatach czy dokumentach sprawdzaj u pracodawcy, dyspozytora albo w oficjalnych źródłach.
Podstawowe słownictwo: pojazd i ładunek
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| der Lkw (die Lkws) | ciężarówka |
| der Sattelzug | ciągnik z naczepą |
| die Zugmaschine | ciągnik siodłowy |
| der Auflieger | naczepa |
| der Anhänger | przyczepa |
| der Transporter | bus dostawczy |
| die Ladung | ładunek |
| die Palette | paleta |
| die Ladungssicherung | zabezpieczenie ładunku |
| der Spanngurt | pas transportowy |
| die Plane | plandeka |
| der Laderaum | przestrzeń ładunkowa |
| der Fahrtenschreiber | tachograf |
| die Fahrerkarte | karta kierowcy |
| der Disponent / die Disponentin | dyspozytor / dyspozytorka |
Uwaga na słowo laden. Czasownik laden znaczy „ładować”, a rzeczownik der Laden to sklep. Beladen i aufladen to załadunek, entladen i abladen — rozładunek.
Na rampie: zgłoszenie i rozładunek
Najpierw zwykle trzeba się zgłosić u portiera albo w biurze przyjęcia towaru (der Wareneingang). Przydatne zdania:
- Guten Morgen, ich habe eine Lieferung für die Firma Becker. — Dzień dobry, mam dostawę dla firmy Becker.
- Wo kann ich mich anmelden? — Gdzie mogę się zgłosić?
- Ich habe ein Zeitfenster um acht Uhr. — Mam okno czasowe na ósmą.
- An welches Tor soll ich fahren? — Pod którą bramę mam podjechać?
- Wie lange dauert das Abladen ungefähr? — Mniej więcej jak długo potrwa rozładunek?
- Soll ich beim Abladen helfen? — Mam pomóc przy rozładunku?
- Muss ich die Plane aufmachen? — Mam otworzyć plandekę?
Zdania, które możesz usłyszeć:
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| Fahren Sie an Tor fünf. | Proszę podjechać pod bramę piątą. |
| Bitte warten Sie auf dem Parkplatz. | Proszę czekać na parkingu. |
| Wir rufen Sie auf. | Wywołamy pana. |
| Die Papiere bitte. | Poproszę dokumenty. |
| Motor aus, bitte. | Proszę wyłączyć silnik. |
| Sie kommen zu spät, Sie müssen warten. | Spóźnił się pan, musi pan poczekać. |
Jeśli dostajesz numer telefonu albo czekasz na wywołanie przez telefon, przyda się tekst o rozmowie telefonicznej po niemiecku.
Dokumenty i szkody
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| der Lieferschein | dowód dostawy, WZ |
| der CMR-Frachtbrief | list przewozowy CMR |
| die Unterschrift | podpis |
| der Stempel | pieczątka |
| die Fehlmenge | brak ilościowy |
| der Schaden | szkoda |
| beschädigt | uszkodzony |
| der Vermerk | adnotacja |
- Können Sie bitte hier unterschreiben und stempeln? — Czy może pan tu podpisać i podbić pieczątką?
- Eine Palette ist beschädigt. — Jedna paleta jest uszkodzona.
- Es fehlen zwei Kartons. — Brakuje dwóch kartonów.
- Bitte vermerken Sie das auf dem Frachtbrief. — Proszę to zaznaczyć na liście przewozowym.
- Ich rufe kurz meinen Disponenten an. — Zadzwonię szybko do mojego dyspozytora.
Jeśli rozładowujesz w dużym centrum logistycznym, dużo słów pokrywa się z językiem magazynu, opisanym w tekście o niemieckim w magazynie.
Kontrola drogowa
Kontrolę może przeprowadzić policja (die Polizei), służba celna (der Zoll) albo urząd kontroli transportu, w mowie wciąż często nazywany BAG (dziś oficjalnie BALM). Funkcjonariusze zwykle mówią krótko i stanowczo. Najczęstsze polecenia:
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| Allgemeine Verkehrskontrolle. | Rutynowa kontrola drogowa. |
| Führerschein und Fahrzeugpapiere, bitte. | Prawo jazdy i dokumenty pojazdu, proszę. |
| Ihre Fahrerkarte, bitte. | Pana kartę kierowcy proszę. |
| Bitte steigen Sie aus. | Proszę wysiąść. |
| Öffnen Sie bitte den Laderaum. | Proszę otworzyć przestrzeń ładunkową. |
| Woher kommen Sie und wohin fahren Sie? | Skąd pan jedzie i dokąd? |
| Was haben Sie geladen? | Co pan wiezie? |
Twoje odpowiedzi mogą być bardzo proste:
- Ich komme aus Poznań und fahre nach Hamburg. — Jadę z Poznania do Hamburga.
- Ich habe Möbel geladen. — Wiozę meble.
- Ich verstehe nicht alles. Können Sie bitte langsamer sprechen? — Nie wszystko rozumiem. Czy może pan mówić wolniej?
- Kann ich meine Firma anrufen? — Czy mogę zadzwonić do firmy?
Nie podpisuj dokumentu, którego nie rozumiesz, bez skontaktowania się z firmą. Szersze słownictwo o mandatach i warsztacie znajdziesz w tekście samochód, warsztat i mandat.
Tankowanie, trasa i awaria
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| die Tankstelle | stacja paliw |
| die Zapfsäule | dystrybutor |
| die Tankkarte | karta paliwowa |
| der Rastplatz / der Autohof | parking przy autostradzie / zajazd dla tirów |
| die Ausfahrt | zjazd |
| die Umleitung | objazd |
| der Stau | korek |
| die Baustelle | roboty drogowe |
| die Panne | awaria |
| der Reifen | opona |
| der Abschleppwagen | laweta, pomoc drogowa |
| das Warndreieck | trójkąt ostrzegawczy |
| die Warnweste | kamizelka odblaskowa |
- Ich zahle mit Tankkarte. — Płacę kartą paliwową.
- Säule drei, Diesel. — Dystrybutor trzy, diesel.
- Ich habe eine Panne. — Mam awarię.
- Ich stehe auf der A2 Richtung Berlin, kurz nach der Ausfahrt Peine. — Stoję na A2 w kierunku Berlina, tuż za zjazdem Peine.
- Der Motor springt nicht an. — Silnik nie odpala.
- Ein Reifen ist geplatzt. — Pękła opona.
- Ich brauche einen Abschleppwagen. — Potrzebuję lawety.
- Ich stehe im Stau und komme etwa eine Stunde später. — Stoję w korku i będę jakąś godzinę później.
W nagłych sytuacjach w całej Unii Europejskiej działa numer alarmowy 112, a policja w Niemczech ma też numer 110. Zwroty na wypadek zdarzenia drogowego zebrane są w tekście o nagłym wypadku po niemiecku.
Typowe błędy Polaków
- Ich habe Panne → Ich habe eine Panne. Rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej potrzebuje rodzajnika.
- Wo ist Rampe? → Wo ist die Rampe? Polski nie ma rodzajników, więc łatwo je gubić. Die Rampe jest rodzaju żeńskiego.
- Ich bin gefahren nach Hamburg → Ich bin nach Hamburg gefahren. Imiesłów w Perfekcie stoi na samym końcu zdania.
- Die Tür fünf → Tor fünf. Brama na rampie to das Tor. Die Tür to zwykłe drzwi.
- Ich fahre zu Hamburg → Ich fahre nach Hamburg. Przy nazwach miast i większości krajów polskie „do” to nach. Zu stawiamy m.in. przed osobami i firmami: zum Kunden, zur Firma.
Mini-ćwiczenie
Przetłumacz na niemiecki.
- Mam dostawę dla firmy Weber.
- Pod którą bramę mam podjechać?
- Jedna paleta jest uszkodzona.
- Proszę tu podpisać.
- Mam awarię.
- Stoję w korku.
- Czy może pan mówić wolniej?
Odpowiedzi
- Ich habe eine Lieferung für die Firma Weber.
- An welches Tor soll ich fahren?
- Eine Palette ist beschädigt.
- Bitte unterschreiben Sie hier.
- Ich habe eine Panne.
- Ich stehe im Stau.
- Können Sie bitte langsamer sprechen?
Pytania i odpowiedzi
Jaki poziom niemieckiego potrzebuje kierowca zawodowy?
Do codziennej pracy na trasie zwykle wystarcza poziom A2 i zestaw gotowych zwrotów z rampy, dokumentów i kontroli. Pracodawcy mogą mieć własne wymagania, więc warto je sprawdzić w ogłoszeniu.
Co to jest Lieferschein?
Lieferschein to dowód dostawy, czyli dokument z listą dostarczonego towaru. Odbiorca podpisuje go i często podbija pieczątką przy rozładunku.
Jak powiedzieć po niemiecku, że mam awarię?
Ich habe eine Panne. Warto od razu dodać, gdzie stoisz, np. Ich stehe auf der A2 Richtung Berlin, i czego potrzebujesz.
Co znaczy Tor przy rozładunku?
Das Tor to brama rozładunkowa na rampie. Zdanie Fahren Sie an Tor fünf znaczy: proszę podjechać pod bramę numer pięć.