Pierwsza sprawa urzędowa po przeprowadzce do Niemiec prawie zawsze brzmi tak samo: Anmeldung, czyli zameldowanie pod nowym adresem. Bez niej trudno otworzyć konto, podpisać część umów, a pismo z numerem podatkowym nie ma dokąd przyjść.
Sama wizyta trwa zwykle kilka minut. Dłużej trwa zdobycie terminu i zrozumienie, które słowo z formularza znaczy co. Ten tekst przechodzi przez całą drogę — od wprowadzenia się do kartki z pieczątką — z językiem, który na każdym etapie będzie potrzebny.
Słowa, od których wszystko się zaczyna
| Niemiecki | Po polsku |
|---|---|
| die Anmeldung | zameldowanie |
| die Ummeldung | przemeldowanie (nowy adres w tym samym kraju) |
| die Abmeldung | wymeldowanie (np. przy wyjeździe z Niemiec) |
| das Bürgeramt / Bürgerbüro | urząd obsługi mieszkańców |
| das Einwohnermeldeamt | urząd meldunkowy (starsza nazwa) |
| die Meldebehörde | organ meldunkowy — słowo z pism |
| die Wohnungsgeberbestätigung | potwierdzenie od wynajmującego |
| die Meldebescheinigung | zaświadczenie o zameldowaniu |
| der Termin | umówiona wizyta |
W różnych miastach ten sam urząd nazywa się inaczej — Bürgeramt, Bürgerbüro, Bürgerservice. Na stronie miasta wystarczy szukać słowa Anmeldung razem z nazwą miejscowości.
Cała droga na jednym rysunku
Termin: dwa tygodnie od wprowadzenia się
Ustawa meldunkowa (Bundesmeldegesetz) każe zameldować się w ciągu dwóch tygodni od wprowadzenia się. Liczy się dzień, w którym zaczynasz mieszkać pod adresem, a nie dzień podpisania umowy. Za spóźnienie może grozić grzywna, ale w praktyce urzędy wiedzą, że terminów brakuje — jeśli zarezerwujesz wizytę na czas, a dostaniesz ją później, zachowaj potwierdzenie rezerwacji.
Przy rezerwacji przez stronę miasta pojawiają się zwykle takie słowa:
- Termin vereinbaren / Termin buchen — umówić wizytę
- Dienstleistung auswählen — wybierz usługę (szukasz Anmeldung einer Wohnung)
- Anzahl der Personen — ile osób meldujesz (rodzinę można często zgłosić za jednym razem)
- Terminbestätigung — potwierdzenie, które przychodzi mailem
- Termin absagen — odwołać wizytę
Jeśli wolnych terminów nie ma, zajrzyj na stronę jeszcze raz rano — w wielu miastach odwołane wizyty wracają do puli właśnie wtedy. Niektóre urzędy przyjmują też bez rezerwacji (ohne Termin, Spontankunden) w wybrane dni.
Wohnungsgeberbestätigung — podpis, o którym łatwo zapomnieć
To jednostronicowy druk, w którym wynajmujący potwierdza, że się wprowadziłeś. Bez niego urząd zameldowania nie przyjmie. Druk wypełnia i podpisuje Wohnungsgeber — właściciel mieszkania albo osoba, która ci je udostępnia (np. główny najemca przy pokoju w mieszkaniu współdzielonym).
Wzór można pobrać ze strony miasta, ale wynajmujący często ma własny. Zdanie, które załatwia sprawę:
Könnten Sie mir bitte die Wohnungsgeberbestätigung für die Anmeldung ausfüllen?
Na druku znajdziesz pola: Einzugsdatum (data wprowadzenia), Anschrift der Wohnung (adres), Name des Wohnungsgebers (dane wynajmującego), Namen der meldepflichtigen Personen (osoby, które się meldują). Więcej o słownictwie z umowy jest w tekście o umowie najmu.
Co zabrać na wizytę
Formularz zgłoszenia nazywa się Anmeldeformular albo Meldeschein. Kilka pól, które sprawiają najwięcej kłopotu:
| Pole | Co wpisać |
|---|---|
| Familienname, Vornamen | nazwisko, imiona |
| Geburtsname | nazwisko rodowe |
| Geburtsort | miejsce urodzenia |
| Staatsangehörigkeit | obywatelstwo — polnisch |
| Familienstand | stan cywilny: ledig, verheiratet, geschieden, verwitwet |
| Religion | wyznanie — ważne dla podatku kościelnego |
| Haupt- oder Nebenwohnung | mieszkanie główne czy dodatkowe |
| bisherige Wohnung | poprzedni adres |
Rubryka Religion wygląda niewinnie, ale ma skutki finansowe: osoby zgłoszone jako członkowie Kościoła katolickiego lub ewangelickiego płacą w Niemczech Kirchensteuer. Jeśli nie należysz do żadnego związku wyznaniowego albo nie chcesz tego deklarować tutaj, zapytaj urzędnika, jak wypełnić to pole — to częste pytanie i nikt się mu nie dziwi. Ogólne zasady czytania takich druków opisuje tekst o formularzach urzędowych.
Rozmowa przy okienku
Rozmowa jest krótka i przewidywalna. Zdania, które warto mieć gotowe:
- Guten Tag, ich habe um zehn Uhr einen Termin für die Anmeldung. — Dzień dobry, mam termin na dziesiątą w sprawie zameldowania.
- Ich bin am 15. Oktober eingezogen. — Wprowadziłem się 15 października.
- Ich möchte auch meine Frau und meine Tochter anmelden. — Chcę zameldować także żonę i córkę.
- Ich bin aus Polen hierhergezogen. — Przeprowadziłem się tu z Polski.
- Das ist meine Hauptwohnung. — To moje główne mieszkanie.
- Können Sie das bitte langsamer wiederholen? — Czy może pan to powtórzyć wolniej?
- Brauche ich noch etwas? — Czy potrzebuję jeszcze czegoś?
Urzędnik zapyta najczęściej: Wann sind Sie eingezogen?, Ziehen Sie allein ein?, Haben Sie noch eine andere Wohnung? i poprosi: Ihren Ausweis, bitte. Na koniec usłyszysz: Hier ist Ihre Meldebescheinigung.
Data wprowadzenia się w mowie brzmi am fünfzehnten Oktober — zasady zapisu i czytania dat opisuje tekst o liczebnikach porządkowych.
Co dzieje się po zameldowaniu
Meldebescheinigung dostajesz zwykle od razu, na papierze. Zachowaj ją — prosi o nią bank, czasem pracodawca, szkoła i część urzędów. Otwieranie konta opisuje tekst o niemieckim w banku.
Po pierwszym zameldowaniu w Niemczech pocztą przychodzi list z numerem identyfikacji podatkowej (Steuerliche Identifikationsnummer, potocznie Steuer-ID). Pracodawca potrzebuje go do rozliczenia pensji, więc kopertę z Bundeszentralamt für Steuern trzeba otworzyć i odłożyć w bezpieczne miejsce.
Zwykle przychodzi też pismo w sprawie opłaty radiowo-telewizyjnej (Rundfunkbeitrag) — to normalny skutek zameldowania, nie pomyłka.
Przeprowadzka i wyjazd
Zmiana mieszkania w Niemczech to Ummeldung — ten sam urząd, ten sam termin dwóch tygodni, nowa Wohnungsgeberbestätigung. Przy wyjeździe z Niemiec na stałe robi się Abmeldung; o wymeldowaniu warto pamiętać, bo bez niego niektóre urzędy i firmy wciąż traktują cię jak mieszkańca.
W kursie „Zostaje w głowie" sprawy urzędowe pojawiają się już w lekcji 8 (umawianie terminów), wracają w lekcji 25 Ämter und Alltag i na poziomie B1 w lekcji 36, gdzie są wnioski i odwołania. Trzy pierwsze lekcje są darmowe. Pełny dostęp kosztuje 189 zł / 44 € raz, na zawsze, a jeśli potrzebujesz niemieckiego na start w nowym miejscu i chcesz najpierw spróbować, jest 30 dni za 25 zł / 5,99 € — bez automatycznego odnawiania.
Pytania i odpowiedzi
Ile mam czasu na zameldowanie się w Niemczech?
Dwa tygodnie od dnia, w którym wprowadziłeś się do mieszkania. Jeśli wolnego terminu w urzędzie nie ma, zarezerwuj pierwszy dostępny i zachowaj potwierdzenie rezerwacji.
Co to jest Wohnungsgeberbestätigung?
To pisemne potwierdzenie wynajmującego, że wprowadziłeś się pod dany adres. Wypełnia je i podpisuje właściciel mieszkania albo osoba, która ci je udostępnia. Bez niego urząd nie przyjmie zameldowania.
Jakie dokumenty zabrać na Anmeldung?
Dowód osobisty lub paszport, Wohnungsgeberbestätigung i, jeśli miasto tego wymaga, wypełniony formularz zgłoszenia. Przy meldowaniu rodziny przydają się akty ślubu i urodzenia. Dokładną listę podaje strona urzędu przy rezerwacji.
Czym różni się Anmeldung, Ummeldung i Abmeldung?
Anmeldung to zameldowanie po przyjeździe, Ummeldung to przemeldowanie przy przeprowadzce w obrębie Niemiec, a Abmeldung to wymeldowanie, na przykład przy wyjeździe z kraju.
Kiedy dostanę Steuer-ID?
Po pierwszym zameldowaniu w Niemczech numer identyfikacji podatkowej przychodzi pocztą z Bundeszentralamt für Steuern. Zwykle trwa to kilka tygodni. Pracodawca potrzebuje go do rozliczenia wynagrodzenia.
Jak po niemiecku powiedzieć, że mam termin na zameldowanie?
Ich habe einen Termin für die Anmeldung. Z godziną: Ich habe um zehn Uhr einen Termin für die Anmeldung.